۱۶ فوریه ۲۰۲۶- یک مرور نظام ‌مند و متاآنالیز منتشر شده در مجله Hepatology نشان داد که آگونیست ‌های گیرندهٔ GLP‑1 و مهار کننده ‌هایSGLT2  در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ با کاهش خطر رویدادهای مرتبط با کبد و کارسینوم هپاتوسلولار(HCC)  نسبت به سایر درمان ‌های کاهندهٔ قند خون همراه هستند. علاوه بر این، آگونیست ‌های گیرندهٔ GLP‑1 با کاهش خطر بدتر شدن ناگهانی عملکرد کبد(دِکمپنسیشن کبدی) مرتبط بودند که نشان ‌دهندهٔ نقش بالقوهٔ محافظتی آن‌ ها در بیماران دیابتی مبتلا به بیماری کبدی یا در معرض خطر آن است.

دیابت نوع ۲، به ‌طور فزاینده‌ ای به‌ عنوان یک عامل خطر قابل اصلاح برای بیماری مزمن کبدی، HCC  و مرگ‌ومیر مرتبط با کبد شناخته می ‌شود. اگرچه کنترل دقیق قند خون همچنان محور اصلی مدیریت دیابت است، تأثیر داروهای جدید ضد دیابت بر پیامدهای طولانی ‌مدت کبدی کمتر مشخص بوده است.

برای رفع این شکاف دانشی، پژوهشگران به رهبری دکتر جو هیون شیم از مرکز کبد بیمارستان آسـان، وابسته به دانشگاه اولسان در سئول، یک مرور نظام‌ مند و متاآنالیز جامع را برای ارزیابی پیامدهای کبدی مرتبط با درمان‌ های مدرن دیابت انجام دادند.

پژوهشگران جستجوی گسترده ‌ای برای یافتن مطالعات کوهورت مشاهده ‌ای انجام دادند که عوارض کبدی را در بیماران دیابت نوع ۲تحت درمان با آگونیست ‌های گیرندهٔ GLP‑1، مهارکننده‌ هایSGLT2  یا مهارکننده‌ های DPP‑4 گزارش کرده بودند. این پیامدها با بیمارانی که سایر داروهای کاهندهٔ قند خون دریافت می‌ کردند، مقایسه شد. برای محاسبهٔ نسبت خطر تجمیعی از مدل ‌های اثرات تصادفی استفاده شد و تحلیل‌ های زیرگروهی در بیماران مبتلا به بیماری مزمن کبدی انجام گرفت.

یافته‌های اصلی این پژوهش به شرح زیر است:

· در مجموع ۳۶ مطالعهٔ کوهورت شامل بیش از ۵٫۳ میلیون بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ وارد تحلیل شدند.

· آگونیست‌ های گیرندهٔ GLP‑1 با ۲۳ درصد کاهش خطر HCC نسبت به سایر درمان ‌های کاهندهٔ قند خون همراه بودند.

· این داروها همچنین ۲۱ درصد کاهش در رویدادهای کبدی غیر مرتبط با HCC ایجاد کردند.

· مهارکننده‌ های SGLT2 نیز اثرات محافظتی مشابهی نشان دادند و موجب کاهش معنی ‌دار در بروز HCC و سایر عوارض کبدی شدند.

· مهارکننده‌ های DPP‑4 هیچ اثر محافظتی کبدی نداشتند؛ آن‌ ها با کاهش خطر HCC مرتبط نبودند و حتی احتمال رویدادهای کبدی را افزایش می ‌دادند.

· در بیماران مبتلا به بیماری مزمن کبدی، تنها آگونیست ‌های گیرندهٔ GLP‑1 با کاهش معنی‌ دار دِکمپنسیشن کبدی همراه بودند.

· این یافته‌ ها نشان می ‌دهد که GLP‑1 RAs ممکن است در کند کردن پیشرفت بیماری کبدی در بیماران دیابتی نقش محافظتی داشته باشند.

نویسندگان اشاره کردند که اگرچه مطالعات مورد بررسی مشاهده ‌ای بودند، اما حجم نمونهٔ بسیار بزرگ و سازگاری نتایج، اعتبار یافته‌ ها را تقویت می ‌کند. مکانیسم‌ های احتمالی این فواید شامل بهبود مقاومت به انسولین، کاهش وزن، اثرات ضدالتهابی و تغییرات متابولیک مطلوب ناشی ازGLP‑1 RAs  و SGLT2 inhibitors  است.

در مجموع، این متاآنالیز بزرگ با ارائه ی شواهد قانع ‌کننده‌ نشان داد که برخی از داروهای جدید ضد دیابت فراتر از کنترل قند خون، مزایای کبدی قابل توجهی دارند. این یافته ‌ها می ‌تواند به تصمیم ‌گیری درمانی فرد محور در بیماران دیابت نوع ۲، به ‌ویژه افراد در معرض خطر بالای عوارض کبدی یا HCC، کمک کند.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/glp-1-receptor-agonists-and-sglt2-inhibitors-reduce-liver-related-risks-and-hcc-in-type-2-diabetes-study-164076